Kościół – w religii chrześcijańskiej to budynek przeznaczony do celów sakralnych: odprawiania nabożeństw, sprawowania sakramentów, odmawiania modlitw itp. Początki budownictwa kościelnego, jako budowli odrębnych, sięgają IV wieku, wcześniej istniały jedynie kościoły domowe oraz kaplice w katakumbach. Kościół w akcie konsekracji, dokonywanym przez biskupa, otrzymuje wezwanie czyli imię patrona świątyni – w Kościele katolickim najczęściej świętego lub Matki Boskiej, zaś w innych Kościołach związane z Jezusem Chrystusem, Duchem Świętym lub Trójcą Świętą. Pod względem rangi czy pełnionej funkcji w katolicyzmie wyróżnia się: bazyliki, archikatedry, katedry, kolegiaty, kościoły parafialne, farne, filialne i klasztorne. W polskim Kościele Ewangelicko-Augsburskim wyróżnia się kościoły parafialne i filialne. Kościoły prawosławne często nazywa się cerkwiami lub molennami ( w prawosławiu staroobrzędowym). Większość kościołów w Polsce jest obrzędu rzymskokatolickiego, jednakże znajdują się i takie perełki jak ewangelicki, XIII wieczny kościółek Wang w Bierutowicach ( w Karkonoszach), sprowadzony kamień po kamieniu w 1841 roku z Norwegii, z gór otaczających jezioro Vang (norw. Vangsmjösi) w regionie Valdres, czy też ewangelickie, drewniane Kościoły Pokoju w Jaworze i Świdnicy z XVII wieku, wpisane na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO.

Pierwsze kościoły w Polsce zaczęły powstawać jeszcze przed rokiem tysięcznym. Mimo, że oficjalnie Chrzest Polski przyjęliśmy w 966 roku, to już wcześniej, na południu, docierali do nas misjonarze z państwa wielkomorawskiego lub z Czech. Na wzgórzu wawelskim wybudowano rotundę pw. Matki Boskiej, którą później przemianowano na śś. Feliksa i Adaukta. Relikty tej świątyni zostały odkryte w 1917 roku podczas prac konserwatorskich. Obecnie można je podziwiać w rezerwacie archeologicznym pod nazwą Wawel zaginiony. W podziemiach katedry na Wawelu podziwiać możemy kryptę św. Leonarda – pozostałość drugiej, romańskiej katedry wawelskiej tzw. hermanowskiej. Jest to jej krypta zachodnia, powstała przed 1118, kiedy to pochowano w niej biskupa krakowskiego Maurusa. Na wyspie Ostrów na jeziorze Lednickim wybudowano palatinum książęce z kaplicą w kształcie krzyża greckiego i dwoma basenami chrzcielnymi. Kaplicę ufundowała prawdopodobnie Dubrawka w X wieku. Do dzisiaj zachowały się tylko ruiny. Następne w kolejności to rotunda św. Prokopa w Strzelnie (1133), kościół kolegiacki śś. Piotra i Pawła w Kruszwicy (1140), katedra w Płocku (1144), kolegiata w Tumie pod Łęczycą (1161) czy rotunda św. Mikołaja w Cieszynie (1180). W roku 1146 do Polski zostali sprowadzeni cystersi, którzy przenieśli z Francji, Niemiec czy nawet Włoch nowe prądy w architekturze, zastosowali żebra sklepieniowe i złamali łuk pełny. W Polsce można wyodrębnić trzy typy kościołów cysterskich: typ burgundzki, (kamienny) – Jędrzejów (1210), Koprzywnica (1207), Wąchock (1218-1239), Sulejów (1232), typ południowo-śląski, (ceglano-kamienny) – Lubiąż (1175), Trzebnica (1202), Henryków (1227), Mogiła (akt nadania 1222 r.) i typ pomorski, (ceglany) – Oliwa (przybyli w 1186 r.), Pelplin (1267-1276), Koronowo (od 1289 r. do ok. połowy XIV w.).

Tak wyglądają początki początki budownictwa sakralnego w Polsce. Wszystkie te budowle zaliczają się do architektury romańskiej, a te najwcześniejsze nawet preromańskiej, Później tych kościołów powstaje coraz więcej i trudno byłoby je w ramach wstępu wymieniać po kolei. Wybieramy i pokazujmy te, które mają swoją historię i bogate wyposażenie. I niekoniecznie chodzi tutaj o pełne przepychu i złota barokowe kościoły, bo czasami znajdzie się tu też kościółek z XIII wieku z rzeźbionym tryptykiem gotyckim, którego kunszt dorównuje Witowi Stwoszowi.

Obecnie opracowane są następujące kościoły:  BARDO, BIECHOWO, BOCHNIA, BOLESŁAWIEC, BOREK STARY, BOREK WIELKOPOLSKI, BRDÓW, BRZESKO SZCZECIŃSKIE, BYDGOSZCZ, BYSZEWO, CHARŁUPIA, CHEŁM LUBELSKI, CHEŁMNO, CHEŁMŻA, CIESZYN, CZERWIŃSK, CZĘSTOCHOWA, DĄBRÓWKA KOŚCIELNA, DĘBOWIEC, DOMANIEWICE, FROMBORK, GDAŃSK, GIDLE, GIETRZWAŁD, GŁOGOWIEC, GŁOTOWO, GNIEZNO, GOLINA, GOSTYŃ, GOŚCIESZOWICE, GOŚCIKOWO,
GÓRA ŚWIĘTEJ ANNY, GÓRKA DUCHOWNA, GÓRKA KLASZTORNA, GRODOWIEC, HEBDÓW, HENRYKÓW, INOWROCŁAW, JAKUBÓW, JANÓW LUBELSKI, JAROSŁAW, KALISZ, KALWARIA PACŁAWSKA, KALWARIA ZEBRZYDOWSKA, KAMIEŃ POMORSKI, KATOWICE , KAWNICE, KAZIMIERZ DOLNY, KIELCE, KLĘPSK, KŁODZKO, KODEŃ, KOPRZYWNICA, KOŚCIERZYNA, KRAKÓW, KRASNOBRÓD, KRASNYBÓR, KRASNYSTAW, KROSNO koło Ornety, KROSNO nad Wisłokiem, KRZESZÓW, LĄD, LĄDEK ZDRÓJ, LEGNICA, LEGNICKIE POLE, LEŚNA PODLASKA, LEŻAJSK, LICHEŃ , LIMANOWA, LIPSK, LUBACZÓW , LUBASZ, LUBISZEWO TCZEWSKIE, LUBLIN, LUTOGNIEW, LUTYNIA, LWOWIEC, ŁĘCZYCA, ŁOMŻA, ŁOWICZ, ŁÓDŹ, MARKOWICE, MIKOŁÓW, MSTÓW, NOWE MIASTO LUBAWSKIE, NYSA, OBORY, OBRA, OPOLE, OSIECZNA, PARCZEW, PELPLIN, PIASECZNO, PIEKARY ŚLĄSKIE, PIERANIE, PIOTRKÓW TRYBUNALSKI, PŁOCK, PŁONKA KOŚCIELNA, POWSIN, POZNAŃ, PSZÓW, ROKITNO, RÓŻANYSTOK, RUDY, RYWAŁD, RZESZÓW, SEJNY, SIANOWO, SIERPC, SKALMIERZYCE, SKRZATUSZ, STARA BŁOTNICA, STARA WIEŚ, STARE SKOSZEWY, STOCZEK KLASZTORNY, STRZEGOM, STRZELNO, STUDZIANNA, SWARZEWO, SULEJÓW, SZAMOTUŁY, SZCZYRZYC, SZYMANÓW, ŚWIDNICA, ŚWIĘTA LIPKA, ŚWIĘTY KRZYŻ, TARNÓW, TORUŃ, TRĄBKI WIELKIE, TRZEBIATÓW, TRZEBNICA, TUCHÓW, TULCE, TWARDOGÓRA, WADOWICE, WAŁBRZYCH, WAMBIERZYCE, WARSZAWA, WĄCHOCK, WĄWOLNICA, WIELE, WIELICZKA, WIELUŃ, WIŚLICA, WŁOCŁAWEK, WOŹNIKI,WROCŁAW, WSCHOWA, ZAMARTE, ZAMOŚĆ, ZIELONA GÓRA, ŻAGAŃ, ŻELICHÓW, ŻYWIEC.
Następne będą sukcesywnie uzupełniane.